Institute for the Management of the Athenian Post-documenta Melancholy (IDAMM)

For the first time in its long history, the renowned art exhibition Documenta 14, will take place in 2017 both in Kassel and in Athens. This unprecedented decision by the curatorial team of the Documenta, came as a thunderbolt from a clear sky upon the emerging Athenian art scene, triggering a series of phantasies, expectations, plans, discussions, actions and reactions, well before the highly expected opening of the exhibition.
The desire of the documenta “to learn from Athens” and its relocation there, has generated an atmosphere of euphoria but at the same time, an unbearable anxiety that came with the didactic responsibility bestowed upon the Athenian artistic social life, abruptly interrupting its peripheral idleness. What are the expectations of the art field regarding the documenta 14? What does Athens and its subjects have to teach, to whom and on what conditions?
The local art scene is called to address the attention that is drawn upon its existence and to finally prove to all those art professionals who are expected to visit the city in the coming years, and their diachronic eurocentric gaze, that Athens can participate on equal terms in the production of discourse on global art and non-art issues. Athens is not being instrumentalized as a general example of failure, but as some sort of paradigm that has something to teach. The ignorant will become teachers, Greek artists will sell like hot cakes in the art markets and they will finally get to participate in exhibitions abroad (what more do the Lebanese have afterall?). The documenta 14 will awaken the local institutions, Athens will enter the global art world-map, and during the 100 days of the exhibition, all gazes will be towards the Balkan South. This lifesaving move will bring about mobilisation of resources, progress, economic development and transparent governance.
Many cosmopolitan journalists talk about Athens being the new Berlin, a city with low rents, “dynamic, youthful culture and sexy art”. A ‘Berlin’ of the crisis, an economic Other, still not gentrified, wild, pure, strange, alternative, didactic, with a dynamic force “from below”.
However there are also those, that unable to see the larger picture, bear the lyrical plea of resistance, so familiar and so quaint to all of us by now. Through spiteful reactions to what they call the neo-colonial, exoticist, hegemonic existence of the documenta, they mock the intentions of the organisation, claiming that the indigenous artistic subjects are being reduced to trivago ( by the professional art tourists, and so on. This immoral aggression, this radical populism, inspired by a ‘NATO GET OUT!’ mentality, has divided the field once again.
Through what processes and from which starting point is the image of a creative periphery of the crisis constructed? Are there or will there be antagonistic practices between the Documenta and the local institutions? Who owns the crisis, and who will eventually manage to showcase it, to represent it and to benefit from it the most? At the end of the day, what will the reactions be in November 2017, after all these come to an end?
Will the National Museum of Contemporary Art finally open its doors?
Will the Athens Biennale start paying its employees?
Will NEON cover State of Concept’s rent next month?
What will happen with Jan Fabre?
And then again, there is the refugee crisis, but luckily Ai WeiWei will be taking care of it.
The Institute for the Management of Athenian Post-Documenta Melancholy (hereinafter IDAMM) aims to function as an observatory of this event, to study and understand the consequences of this curatorial decision on the Athenian art scene and on all the people who will one way or another invest on this project. The actions of IDAMM include the identification and development of ways of dealing with the issues that we are confident that will emerge during the traumatic period following the departure of the documenta from the city. At the same time, IDAMM will function as a platform for the management of expectations, in order to prevent the existential void and the exchange of blames, that will follow as part of the usual domestic self-reflective practice, once the documenta moves out of its Athenian offices.
In order to meet the special needs of this challenging project, IDAMM will deploy all these innovative ideas and all the new scientific, activist, artistic and other cross-disciplinary practices that will result from flexible collaborations, with anyone who will be deemed suitable to support the Institute in this difficult venture.
IDAMM is an interdisciplinary research institute based in Athens, connected to other European and non European cities (London, Berlin, Kassel, Geneva, Brussels, Istanbul, Ljubljana, Antwerp, Thessaloniki etc.). It was founded in December 2015 in Athens, with the sole purpose of attempting to manage the psychological problems that are expected to emerge during the post-documenta 14 period in Athens. It will remain active as long as it is deemed necessary. The current timeplan of the Institute’s activities spans between 2016-2018.

a. d14 Observatory:
Through field research, collection and archiving of printed and web material, interdisciplinary collaborations and workshops, the observatory will focus on the interaction between the documenta 14 and the Athenian art scene, up until the departure of the exhibition from the city.

b. Learning from Kassel
This axis aims to investigate the long standing relationship and interaction between the Documenta exhibition, the city of Kassel and the local art scene. It also aims to document the local perspective on the relocation of the exhibition in Athens. The tasks of the Institute will include field research trips to Kassel and collaborations with the local art scene.

c. Raising awareness:
Throughout its operation the Institute will work towards raising awareness to all interested parties through lectures, labs, projections, printed material, etc.

d. Consulting and Psychological Support:
During and for a considerable period of time after the departure of the documenta from Athens, IDAMM will provide psychological support services by authorised professionals and consulting services on how to deal with the loss by prominent Greek and foreign curators, art historians, museum directors, gallerists, artists etc.



Ινστιτούτο Διαχείρισης της Αθηναϊκής Μεταντοκουμενταϊκής Μελαγχολίας (ΙΔΑΜΜ)

Η περίφημη έκθεση Ντοκουμέντα, για πρώτη φορά στην μακρόχρονη ιστορία της, θα διεξαχθεί το 2017 ταυτόχρονα στην Αθήνα και το Κάσελ. H πρωτοφανής αυτή απόφαση της επιμελητικής ομάδας της Ντοκουμέντα 14 ήρθε, ως κεραυνός εν αιθρία, να επενεργήσει με αξιοσημείωτους τρόπους στο ­αθηναϊκό καλλιτεχνικό γίγνεσθαι, πυροδοτώντας μια σειρά από φαντασιώσεις, προσδοκίες, σχέδια, συζητήσεις, δράσεις και αντιδράσεις, χρόνια πριν τα πολυαναμενόμενα εγκαίνια της έκθεσης.
Η επιθυμία της Ντοκουμέντα «να διδαχθεί από την Αθήνα» και η μετακόμιση της εκεί, συνοδεύτηκαν από ένα κλίμα ευφορίας αλλά και από το αφόρητο άγχος της διδακτικής ευθύνης που ανατέθηκε ξαφνικά στην εικαστική κοινωνική ζωή της πόλης, διακόπτοντας βιαίως την περιφερειακή της ραστώνη.
Ποιες είναι οι προσδοκίες του πεδίου σε σχέση με την Ντοκουμέντα 14;
Τι λοιπόν έχει να διδάξει η Αθήνα και τα υποκείμενα της, σε ποιόν και με ποιους όρους;
Η τοπική σκηνή καλείται να αντιμετωπίσει την επικαιροποίηση της ίδιας της υπόστασής της και να επιδείξει επιτέλους σε όλους τους επαγγελματίες της τέχνης, οι οποίοι έπεται να επισκεφτούν την πόλη τα επόμενα χρόνια, και στο διαχρονικό δυτικοκεντρικό τους βλέμμα, ότι η Αθήνα μπορεί να συμμετέχει επί ίσοις όροις στην παραγωγή λόγου γύρω από τα διεθνή εικαστικά και μη θέματα. Η Αθήνα δεν εργαλειοποιείται ως ένα γενικό παράδειγμα αποτυχίας, αλλά ως κάποιου τύπου υπόδειγμα που κάτι έχει να διδάξει. Οι αδαείς θα γίνουν δάσκαλοι, οι Έλληνες καλλιτέχνες θα γίνονται ανάρπαστοι και θα συμμετέχουν επιτέλους σε εκθέσεις στο εξωτερικό (τί παραπάνω έχουν άλλωστε οι Λιβανέζοι;).
Με τη βοήθεια της Ντοκουμέντα θα αφυπνιστούν οι τοπικοί θεσμοί, η Αθήνα θα μπει στον παγκόσμιο εικαστικό χάρτη, ενώ για τις 100 αυτές μέρες που θα λειτουργεί η έκθεση, όλα τα βλέμματα θα είναι στραμμένα προς το Βαλκανικό Νότο. Η σωτήρια αυτή κίνηση, θα φέρει κινητοποίηση πόρων, πρόοδο, οικονομική ανάπτυξη και διάφανη διακυβέρνηση.
Πολλοί κοσμογυρισμένοι δημοσιογράφοι μιλάνε για την Αθήνα ως το νέο Βερολίνο, μία πόλη με χαμηλά ενοίκια, «δυναμική νεανική κουλτούρα και σέξι τέχνη». Ένα «Βερολίνο» της κρίσης, ένας οικονομικός Άλλος, όχι ακόμα εξευγενισμένος, άγριος, αμόλυντος, παράξενος, εναλλακτικός, διδακτικός, με την δυναμική της δράσης του «από τα κάτω».
Δεν είναι λίγοι όμως αυτοί, που αδυνατώντας να δουν τη μεγαλύτερη εικόνα, φέρουν το γνωστό σε όλους και τόσο γραφικό πια, λυρικό λόγο της αντίστασης. Με κακόβουλες αντιδράσεις σχετικά με την νεοαποικιοκρατική, εξωτιστική, ηγεμονική υπόσταση του θεσμού της Ντοκουμέντα, χλευάζουν τις προθέσεις τις διοργάνωσης, υποστηρίζοντας ότι τα εγχώρια καλλιτεχνικά υποκείμενα έχουν καταντήσει trivago για τους επαγγελματίες τουρίστες της τέχνης, και άλλα τέτοια.
Μια ανήθικη επιθετικότητα, ένας ριζοσπαστικός λαϊκισμός του τύπου «έξω το ΝΑΤΟ», έχουν διχάσει το πεδίο για ακόμα μια φορά.
Με ποιες διεργασίες και από ποιο σημείο εκκίνησης κατασκευάζεται η εικόνα μιας δημιουργικής περιφέρειας της κρίσης; Υπάρχουν ή θα υπάρξουν ανταγωνιστικές πρακτικές μεταξύ της Ντοκουμέντα και των εγχώριων θεσμών; Σε ποιον ανήκει η κρίση και ποιος θα προλάβει να την αναδείξει, να την αντιπροσωπεύσει και να επωφεληθεί περισσότερο απο αυτή; Εν τέλει ποιες προβλέπεται να είναι οι αντιδράσεις τον Νοέμβριο του 2017, όταν όλα αυτά τελειώσουν;
Θα ανοίξει επιτέλους το Εθνικό Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης;
Θα πληρώνει η Μπιενάλε τους υπαλλήλους της;
Θα καλύψει το ΝΕΟΝ το ενοίκιο του state of concept τον επόμενο μήνα;
Τι θα γίνει με τον Jan Fabre;
Είναι και το προσφυγικό, αλλά ευτυχώς αυτό το έχει αναλάβει ο Ai Weiwei.
Το Ινστιτούτο Διαχείρισης της Αθηναϊκής Μεταντοκουμενταϊκής Μελαγχολίας (στο εξής ΙΔΑΜΜ) σκοπεύει να λειτουργήσει ως παρατηρητήριο αυτού του συμβάντος, να μελετήσει και να κατανοήσει τις επιπτώσεις αυτής της επιμελητικής επιλογής στην αθηναϊκή καλλιτεχνική κοινότητα αλλά και σε όλους εκείνους που θα επενδύσουν με τον έναν ή τον άλλο τρόπο σε αυτό το συμβάν. Δράσεις του ΙΔΑΜΜ περιλαμβάνουν την εύρεση μεθόδων αντιμετώπισης των ζητημάτων που θα προκύψουν κατά την τραυματική περίοδο που με αρκετή βεβαιότητα υποθέτουμε ότι θα ακολουθήσει την αποχώρηση της Ντοκουμέντα από την πόλη.
Παράλληλα το ΙΔΑΜΜ θα λειτουργήσει και ως πλατφόρμα διαχείρισης των προσδοκιών, έτσι ώστε να προληφθεί το υπαρξιακό κενό, η απόδοση ευθυνών και η ανταλλαγή κατηγοριών, που θα ακολουθήσουν κατά τη συνήθη αναστοχαστική κριτική, όταν η Nτοκουμέντα θα έχει πλέον αδειάσει τα Αθηναϊκά της γραφεία.
Το ΙΔΑΜΜ, προκειμένου να φέρει εις πέρας τις ειδικές ανάγκες αυτού του απαιτητικού εγχειρήματος, θα αξιοποιήσει όλες εκείνες τις καινοτόμες ιδέες και τις νέες επιστημονικές, ακτιβιστικές, καλλιτεχνικές και άλλες διατομεακές πρακτικές που θα αναζητήσει σε ευέλικτες διεπιστημονικές συνεργασίες, με όσους φορείς κριθούν δυνάμενοι συνοδοιπόροι του Ινστιτούτου στο δύσκολο αυτό έργο.
Το ΙΔΑΜΜ είναι ένα διεπιστημονικό ερευνητικό ίδρυμα με έδρα την Αθήνα και διασυνδέσεις σε άλλες Ευρωπαϊκές πόλεις (Λονδίνο, Βερολίνο, Κάσελ, Γενεύη, Βρυξέλλες, Κωνσταντινούπολη, Αμβέρσα, Θεσσαλονίκη κα.). Ιδρύθηκε τον Δεκέμβριο του 2015 στην Αθήνα με μοναδικό σκοπό την απόπειρα διαχείρισης των ψυχολογικών προβλημάτων που υπολογίζει ότι θα αναδυθούν κατά την μεταντοκουμενταϊκή περίοδο στην Αθήνα και θα δράσει για όσο διάστημα κριθεί απαραίτητη η λειτουργία του.
Στο παρόν πρόγραμμα του Ινστιτούτου υπολογίζεται ένα χρονοδιάγραμμα
δράσεων που καλύπτει το διάστημα 2016-2018.
Κεντρικούς άξονες της λειτουργίας του θα αποτελέσουν για το διάστημα 2016-2018 οι παρακάτω:

α. Παρατηρητήριο d14:
Μέσω έρευνας πεδίου, συλλογής και αρχειοθέτησης έντυπου και διαδικτυακού υλικού, διατομεακών συνεργασιών και διεπιστημονικών εργαστηρίων, το Παρατηρητήριο d14 θα εξετάσει την διάδραση της Ντοκουμέντα 14 με την Αθηναϊκή καλλιτεχνική κοινότητα μέχρι και την αποχώρηση της έκθεσης από την πόλη.

β. Μαθαίνοντας από το Κάσελ:
Στόχοι του άξονα αυτού είναι η διερεύνηση της μακρόχρονης σχέσης της έκθεσης με την πόλη και την εικαστική σκηνή του Κάσελ, καθώς και η καταγραφή της εκεί οπτικής για τη διεξαγωγή της Ντοκουμέντα στην Αθήνα. Οι εργασίες του Ινστιτούτου συμπεριλαμβάνουν ερευνητικά ταξίδια με σκοπό την επιτόπια έρευνα στη Γερμανία και συμμετοχικές δράσεις με την τοπική καλλιτεχνική σκηνή.

γ. Raising awareness:
Καθ΄όλη τη διάρκεια της δράσης του, το Ινστιτούτο θα εργάζεται για την ενδυνάμωση της επίγνωσης κάθε άμεσα ενδιαφερόμενου μέσω ενημερωτικών πρακτικών όπως διαλέξεις, εργαστήρια, προβολές, έντυπο υλικό κτλ.

δ. Συμβουλευτική και Ψυχολογική Υποστήριξη:
Το ΙΔΑΜΜ κατά τη διάρκεια της έκθεσης αλλά και για ένα εύλογο διάστημα μετά την αποχώρηση της από την Αθήνα, θα παρέχει υπηρεσίες ψυχικής υγείας από εγκεκριμένους επαγγελματίες και συμβουλευτικές υπηρεσίες από επιφανείς Έλληνες και ξένους επιμελητές, ιστορικούς τέχνης, διευθυντές μουσείων, γκαλερίστες, καλλιτέχνες κ.α.


Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in: Logo

You are commenting using your account. Log Out /  Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )


Connecting to %s